DERDE BIJDRAGE (1) 
TO T DE KENNIS DE R 
ICHTHYOLOGISCHE FAUNA 
VAN 
B A L I, 
DOOR 
1*. Il T.1 K K II K R. 
In September 1850 was ik in de gelegenheid de 
kennis der visclifauna van Bali eene schrede voorwaarts 
te brengen door eene verzameling, mij geworden door 
den heer P. L. Van Bloemen Waanders , adsistent resi- 
dent te Bolding. Dezelfde verdienstelijke ambtenaar 
heeft de welwillendheid gehad mij onlangs eene nog rij- 
kere verzameling van visschen van de noordkust van 
Bali te doen toekomen en daardoor ben ik op nieuw in 
(1) Mijue vorige bijdragen over dit ondei'Averp zija te vladen 
als volgt. 
Bijdrage tot de keiiuis der ichthyologisclie fauna van Bali. 
Verhandel, van het Balav. Gcnootsch, v. Kunst, en Wetensch, 
Dl. XXII. 1818— 18i9. 
Nieuwe bijdrage tot de kennis der ichthyologisclie fauna van 
Bali. Natuurk. ïijdschr. v. Ned. lud. Dl. XII. 1856— 18D7 p. 
290—302. 
142 
staat gesteld de kennis der vischfauna van dit eiland 
uit te breiden. 
De nieuwe verzameling van den heer Van Bloemen 
Waanders was zamengesteld als volgt: 
Pices halinenses collcctionis Waandersianae. 
1* Dules raargiuatus CV. 27* Scorpaeuopsis oxyceplialus 
2* Apogon ]iyp3elouotu3 BIkr. Blkr. 
3* » macropterus K. v. H. 28* Apistus amblycephaloidcs 
4* » monoclirous Blkr. Blkr. 
5 » novemfasciatus CV. 29* Platycephalus pristiger CV. 
6* Ambassis buroënsis Blkr. 30* Sillago macrolepis Blkr. 
7* Serrauus bontoides Blkr. 31* Jolmius soldado Cant l^iCor- 
8* )) celebicus Blkr. vina miles CV. 
9* » Waandersii Blkr. 32* .. Goldmani Blkr 1=L Cor- 
10 Mesoprion amboinensis Blkr. vina Goldmani Blkr. 
11* 11 aunularis CV. 33* Umbrina Dussumiuri CV. 
12 » coeruleopunctatusBlkr 34* Gerres filamentosus CV. 
in IMes. rivulatn.s CV. 35* » macrosoma Blkr. 
13 » decussatus CV. 36* Upeneoides sulphureus Blkr. 
14: )i lutjanus CV. 37 » vittatus Blkr. 
15 )» marglnatus Blkr. 38 Polynemus microstoma Blkr. 
16* 11 octolineatus Blkr. 39* » plebejus Brouss. 
17* 11 rangus CV. 40*rienIoc'husmacrolepIdotnsCV. 
18 Letlirinus opercularls CV. 41* Drcpane punctata CV. 
19 » rostratus K. v. H. 42* Platax vespertilio Cuv. 
20* Deiitex balinensis Blkr. 43* Piraelepterus altipinnis CV. 
21 Tlicrapon sorvus CV. 44* Sphyraena jollo CV. 
22* ). Ihcraps CV. 45 " obtusata CV. 
23* Pristipoma caripa CV. 46* Scomber loo CV. 
24 Scolopsidcs mouograrama K. 47* Chorinemns sancti Pctri C V. 
V. H. 48* Trachinotus Baillonii CV. 
25* Cacsio cocrulanrcus Lac 40. Caranx Forstcri CV. 
26* Pterois zebra CV. 50* Carangiclithys typus Blkr. 
51* Carangoides blepharis Blkr. 
143 
52* 
53* 
51* 
55. 
56. 
57* 
58* 
59* 
60* 
61. 
62* 
63. 
64* 
65* 
6G* 
67* 
68* 
69* 
70* 
71* 
72* 
73* 
74* 
75. 
7G* 
77* 
78. 
79* 
80* 
81. 
82. 
83. 
81. 
85* 
CaraDgouIes cltula Blkr. 
Trichiurus savala CV, 
Gazza minuta Rüpp. 
)) tapeinosoma Blkr. 
Equula gomorah CV. 
» gracilis Blkr. 
)) insidiatrix CV. 
)) oblonga CV. 
Amphacanthus javus CV. 
» marmoratus QG. 
Acanthurus mata CV. 
)) matoides CV. 
)) melauurus CV. 
Naseus amboinensis Blkr. 
Mugil axillaris CV.? 
H boutall Blkr. 
» Engell Blkr. 
Atlierina argyrotaenla Blkr. 
» duodeciraalis CV. 
» lacnnosa CV. 
Gobius petropliUus Blkr. 
Tricliouotus setiger BI. Schn. 
Echeneis noucrates L. 
Fistularla iramaculata Comm. 
Amplilprion trlliisciatus CV. 
Poraacentrus littoralis K. 
V. II. 
)) melanoptenis Blkr. 
Dascyllus trimaculatus Rüpp. 
Julis (Julis) Girardi Blkr. 
)) (Ilallclioeres) iutcrrup- 
tus ]51kr. 
>» ( I) ) kuUosoma Blki'. 
Novacula pentadactyla CV. 
)» punctulata CV. 
" tetrazona Blkr. 
8G* Belone lelurus Blkr. 
87* Hemiram2)lin3 baliiiensis 
Blkr. 
88* » Dnssumicrii CV. 
89* » Georgii CV. 
90* Exocoetus unicolor CV. 
91* Albula bauanus CV. 
92* Scopelus brachyguatLi03 
Blkr. 
93. Saurus synodus CV. 
94. 1) myops CV. 
95. Harengula nielanurus Blkr. 
9G. » moluccensis Blkr. 
97. Spratella tembang Blkr. 
98* Engraulis Brownii CV. 
99. )) encrasicboloides 
Blkr. 
100* » rliInorh)'ncho3 Blkr. 
101. » Russellii Blkr. 
102* .. Zolllngeri Blkr. 
103* Rbombus aspilos Blkr. 
104. » Mogkii Blkr. 
105* )) pantlierinus Rüpp. 
lOG. Plagusia marmorata Blkr; 
107* Muraena griseo-badia 
Richds. 
108* Monacantlius penlclllige- 
rus Cuv. 
109. Ostracion eornutus L. 
110* Arotlirou hypselogenclon 
Blkr. 
111* Gastropliyriig argcnleus J. 
Müll. 
112* Syngnatlms lieptagonus 
Blkr. 
144 
De in bovenstaande lijst met een * gemerkte soor- 
ten, ten getale van 78, waren nog niet van Bali be* 
kend. 
Eenigen dier soorten t. w. Serranus Waandersii Blkr; 
Dentex balinensis Blkr, Sillago macrolepis Blkr, Julis 
( Julis ) Girardi Blkr , Novacula tetrazona Blkr en 
Hemirampluis balinensis Blkr, zijn nieuw voor de ken- 
nis der fauna van den Indischen Archipel en tevens 
nieuw voor de wetenschap. 
Door de bedoelde soorten stijgt het aantal thans van 
Bali bekende vischsoorten van 107 tot 185 t. w. 
Species Fiscium Balinenses Jiucusque cognitae. 
1. Dules marginatus CV., Nat. Tijdschr. Ned. Ind. III p: 
573. 
2. Apogon hypselonotus Blkr, ibid. VIII p. 309. 
3. » macropterus K. v. H. , ibid. II p. 168. 
4. )) monoclirous Blkr, Act. Soc. Scient, Ind. Neerl. 
I Visscb, Manad. p. 2>\. 
5. » novemfasciatus CV., Nat. T. N. Ind. III p. 113. 
6. Ambassis buroënsis Blkr, ibid. XI p. 396, 
7. » Dussumierii CV., Verb. Bat. Gen. XXII Perc. p. 
30. 
8. Serranus bontoides Blkr, Nat. T. N. Ind. VIII p. 405. 
9. )) celebicus Blkr, ibid. II p. 217. 
10. » variolosus CV., Verb. B. Gen. XXII Perc. p. 35. 
11. .) Waandersii Blkr, Nat. T. N. Ind. XVII. 
12. Mesoprion amboinensis Blkr sMesoprion melanospilos Blkr, 
Nat. T. N. Ind. III p. 259, 750. 
13. » annularis CV., Verb. Bat. Gen. XXII Perc. p. 47. 
14. » bottoneusis Blkr !=! Mesoprion jantbinurus Blkr, Nat. 
T. N. Ind. II p. 170, VI p. 52. 
15. )) coeruleopunctatus Blkr, ibid. II p, 169. 
IC. » dccussatus CV, Verb. B. Gen. XXII Perc. p. 43. 
17. » gembra CV., Nat. T, N. lud. IV p. 246. 
145 
18. Mesoprlon lineolatus Blkr, Verli. 13. Geu. XXIireic. p. 4G. 
19. " lutjanus CV. ^i; Mesopvion madras Blkr, ibid. XXII 
Perc. p. 41. 
20. » marginatus Blkr, Nat. T.N. Ind. IIE p. 551. 
21. ). octolineatus Blkr, Yavh. B. Gen. XXII Perc. p. -10. 
22. » rangus CV., Nat. T. N. Ind. XVII p. 151. 
23. )) vitta Blkr, Verh. B. Gen. XXII Perc. p. 44. 
24. Lethrinus opercularis CV. , ibid. XXIII Spar. p. 14. 
25. » ornatus CV. ::^ Lethrinua xantbotaenia Blkr, Nat, T. 
N. Ind. II p. 176. 
26. ). rostratu3 K. v. H. V. Bat. Gen. XXIII Spar. p. 13. 
27. Dentex balinensia Blkr, N. ï. N. lud. XVII p. 155. 
28. 1» griseus T. Sclil., ibid. VIII p. 80. 
29. Therapon servus CV., Verh. B. Gen. XXII Perc. p. 49. 
30. » tlierapa CV., ibid. p. 50. 
31. Pristipoma caripa CV., ibid. XXIIl Sciaen. p. 21, 
32. » basta CV., ibid. XXIII Sciaen. p. 20. 
33; Scolopsides monograrama K. v. H, , ibid. XXIII Sciaen. p, 2'J. 
31. Diagramma oriëntale CV., ibid. XXIII Sciaen, p. 23. 
35. Cacsio cocrulaureus Lac. ibid. XXIII Maen. p. 8. 
36. Pterois zebra CV., Nat. T. N. Ind. III p. 265. 
37. Scorpaena polyprioa Blkr, Verli. Bat. Gen. XXII Sclerop. 
p. 7, Icbth. Bali p. 5. 
38. Scorpaenopsis oxycepbalus Blkr ;=; Scorpaena oxycepbalus 
Blkr, ibid XXll Sclerop p. 7. 
39. Apistus amblyceplialoides Blkr. N. T. N. Ind. IV p. 250. 
40. Platj'cepbalus pristigor CV., ibid. XII p. 205. 
41. Sillago macrok-pis Blkr, ibid. XVII p. 166. 
42. Jobuius soldado Cant. ;=; Corvina miles CV. , Verh. B. Gen. 
XXIII Sciaen. p 17. 
43. )) Goldmani Blkr =; Corvina Goldmani Blkr, N. T. Ned, 
Lul. VII p. 271. 
44. Umbrina Dassumierii CV, Verb. B. Gen. XXIII Sciaen. p. 19. 
45. Gerrea filameutosus CV. . ibid. XXIII Maen. p. 10. 
46. » macrosoma Blkr. Nat. T. N. Ind. VI p. 56. 
47. .) oyena CV, Verb. B. Gen. XXIII Maen. p. IJ. 
DL. XVII. ]0 
146 
48. üpouciiis barberiuus CV., Nut. T. N. Iml. 111 p. 172. 
49. » pleurospilos Blkr, ibicl. IV p. 110, 
50. » Ensselli CV, Verh. B. Gen. XXII Pcrc. p. 62. 
51. üpencoides sulpliureus Blkr, Act. Soc. Scicnt. lud. NcgïI. 
II 8e Bij dr. Amb. p. 45. 
52. .. vittcatus Blkr, ibid. II 8e Bijdr. Amb. p. 42. 
53. Polynemus microstoma Blkr, Nat. T. N. Ind. II p. 217. 
54. n plebejus Bvouss., Verli. B. Gen. XXII, Perc. p. 58. 
. 55. IIeniocliU3 macrolepidotus CV., ibid. XXIII Cbaet. p. 2i. 
56. Drepane punctata CV., ibid. XXIII Chaet. p. 23. 
57. Platax vespertilio Cnv. ^ Platax Blocliii CV, ibid XXIII 
Chaet. p. 27. 
58. Pimeleptcrus ultipinnis CV., Nat. T. N. Ind. III p. 727, 
59. Sphyraena Forsteri CV., Verh. Bat. Gen. XXVI Sphyraen. 
p. 13, N. T. N, Ind. VII p. 424. 
60. » jello CV, ibid. XXVI Sphyraen. p. 12, N. T. N. 
Ind. VII p. 3G9. 
61. » obtuaata CV, ibid. XXVI Sphyraen. p. 17. N. T. 
N. Ind. VII p. 364. 
62. Anabas scandens CV, Nat. T. N. Ind. XIII p. 329. 
63. Trichopus trichopterus CV„ Verh. B. Gen. XXIII Doolli. 
K. p. 10. 
64. Ophicepb.alus striatus BI. ibid. XXIII Doolh. K. p. 13. 
65. Scombcr loo CV, ib. XXIV Makr. p. 35. 
66. Chorinennis sancti Petri CV., ibid. XXIV Makr. p. 45. 
€7. Trachinotus Baillonii CV., ibid. XXIV Makr. p. 46. 
68. Megalaspls Pvottleri Blkr, ibid. XXIV Makr. p. 49. 
69. Caranx Forsteri CV, ibid. XXIV Makr. p. 57, Nat, T. N. 
Ind. III p. 161. 
70. n melampygus CV., Nat, T. N. Ind. VI p. 58, 
71. Sclar Hasseltli Blkr, ibid. I p. 359, Verh, B, Gen. XXIV 
I\Iakr. p. 53. 
72. .) torvus Blkr, Verh. B. G. XXIV Makr. p. 51. 
73. Carangichthys typus Blkr, Nat: T. N. Ind. III p. 760. 
74. Carango'aj.s atro^ais Blkr, ib. I p. 3CÖ, V. B. G, XXLV 
Makr. p. 66. 
147 
75. Carangoides blepharis Blkr, Vcih. B. G. XXIV Maler. p. G7- 
76. » citula Blkr, ibid. XXIV Makr. p. 65. 
77. » gallichthys Blkr, ibid. XXIV Makr. p. G8. 
78. Trichiuriis savala CV., ibid. XXIV Makr. p. 41. 
79. Gazza equulaeformis Rüpp., Nut. T. N. Ind. IV p. 261, 
80. » miauta Blkr, ibid. IV p. 259. 
81. » tapeinosoma Blkr, ibid. IV p. 2G0. 
82. Equula fiUgera CV., ibid. III p. 165, Verh. B. (?. XXIV 
Makr, p. 79. 
83. » gomorah CV., V. B. G. XXIV Makr. p. 82. 
84. » gracilis Blkr, N, T. N, Ind. Vil p. 2-18. 
85. » insidlatrix CV., Verh. B. G. XXIV Makr. p. 81, 
' 86. )) oblonga CV., ibid. XXIV Makr. p. 81. 
87. Ampbacantbus javus CV., ibid. XXIII Teiitb. p. 9, 
88. .) margaritiferus CV., N. T. N. Ind. XIII p. 331. 
89. n raarmoratus Q.G. ;=: Ampbacantbus scaroides Blkr, 
ibid. IV p. 262. 
90. Acantburus mata CV., ibid. VII p. 432. 
91. » matoides CV., Verb. B, G. XXIII Teiitb. p. 12. 
92. )» melanuriis CV, N. T. N, Ind. III p. 271, 
93. .» strigosus Benn, ibid. IV p. 102, 264. 
94. Naseus amboinen.sis Blkr ;ri Keris amboinensis Blkr, ibid. 
III p. 272, 
95. Mugil axillaris CV.? Blkr, Nat. T. N. Ind. XVI p. 279. 
96. » bontab Blkr, ibid. XVI p. 278, 
97. » Engeli Blkr, ibid. XVI p. 277. 
98. » sundanensis Blkr, ibid. XVI p. 27G. 
99. Atberina argyrotaenia Blkr, Joiirn. Ind. Arcbipol. llt 1849. 
Contr. Icbtb. Celeb. p. 72. 
100. » duodeciraalis CV., N. T. N. Ind II p. 485. 
101. II lacunosa Forst ibid. V p. 504. 
102. Salaria.s quadripinnis CV.. V. B. G. XXII Blenu, Gob. p. 19. 
103. Gobius grammepomu3 Blkr, N. T. N. Ind. IX p. 2C0. 
104. » petropbilus Blkr, ibkl. IV p. 47G. 
105. 1) tambujon Blkr, ibid. VII p. 319. 
106. Sicydium balincuse Blkr, ibid. XII p. 297. 
148 
107. SicydiurA cynoceplialus Blkr, ibid. IX p. 201. 
103. » micrurus Blkx*, ibid. V p. 341. 
109. )) xantliums Blkr, ibid. IV p. 271. 
110. » zostoroplionim Blkr, ibid. XII ji. 296. 
311. ïiypaudieu vagina CV., Verh. B. Gen, XXII Gob. p. 37. 
112. Eleotriodes taenionotopterus Blkr ^ Eleotris taenionotopterua 
Blkr, N. T. N. Ind. XII p. 298. 
113. BelobraucLus tacniopterus Blkr, N. T N. Ind. XII p. 301. 
114. Cullus niger Blkr -Eleotris nigra QG., V. B. G. XXV 
Nalez, Icbth. Béng. p. 105. 
115. Trjclionotus setiger BI. Sclm. ;z; Triclionotus polyoplithalinus 
Blkr, N, ï. N. Ind. V. p. 243, Yil p. 251. 
116. Anteuuarius pinniceps Coram., Act. Soc. Sclcïit. lud.Neerl. 
I Vissch. Amb. p. 49. Nat. T. N. Ind. XII p. 302. 
117. Echeneis neucrates L., Verh. B. Gen. XXIV Chiroc. etc. p. 22. 
118. Fistularia imraaculata Comm., Nat. T. N. Ind. III p. 2S1. 
119. Plesiops coeruleolineatus Eüpp. p; Plcsiops mclas Blkr, ibid. 
IV p. 116. 
120. Amphiprion trifosciatus CV., ibid III p. 767. 
121. Pomacentrus littoralis K. IL, ibid. IV p. 483. 
122. » melanopterus Blkr, ibid III p. 562. 
123. •' vanicolensis' CV. ;=; Pri.stotls fuscus Blkr, Verli. B. 
Gen. XXII leliLh. Bali p. 9. 
124. Dascyllus trimaculatus liüpp. ^ Dascyllus niger Blkr, ibid, 
XXI Labr. eten. p. 10. 
125. GlypLibudon phaiosoma Blkr, ibid. XXII Icblli. Bali p. 9. 
126. ). luiimaculatus CV., Nat. T, N. lud. IV p. 28L 
127. Julls (Julis) Girardi Blkr, N. T. N. Ind. XVII p. 167. 
128. » (HallcLoercs) balteatus QG., Nat. T. N. Ind. II p. 253. 
129. » ( » ) binotopsi.s Blkr, ibid. 111 p. 731. 
130. .) ( ). ) Harloffii Blkr, Verb. B. Gen. XXII Gladsch. 
Labr. p. 22. 
131. .) ( ). ) interruptus Blkr, Nat. T. N. Ind. 11 p. 252. 
132. ..) ( " ) kallosoma Blkr, ibid. III p. 289. 
133. H ( .) ) miuiatus K. v. IJ., Ac!, ^oo. Sc. Ind. Neerl. I 
Yissc'li. Amb. p. 6'>. 
149 
13 L Jull.^ (Iluliuboeres) mola Cuv. — Julis (Ifaliolioere-*) notuph- 
thalraus Blkr, Veih. B. Gen. XXU Gladscli. 
Labr. p. 22. 
135. 1) ( " ) parclaleocephalus Blkr, ibiJ. X2vIL Iclitb. Ball 
p. 8. 
136. ') ( " ) pbekadoploura Blkr, ibkl. XXU Icbtli. Bali p. 
8. 
137. '. ( .. ) Sdiwarzli Blkr, ibid. XXU Icbtb. Bali p. 7. 
138. Nuvacala peatadactyla CV., Nat. T. N. Ind. 11 p. 222, 
139. ') piinctuLata CV., ibId. V p. 170. 
140. ). telrazona Blkr, ibid. XVll p. 169. 
141. Scarus baliiiensis Blkr, Vcrh. B. Gen. XXU Iclith. Bali 
p. 8. 
142. Callyodon hypselosoraa Blkr, N. T. N. lud. Ylll p. 425. 
143. Clarias batraclius CV !=: Clarias punctatus CV., V. B. 
Gen. XXI Silur. bat. cousp. p. 53, Arcb. Ind. 
Icbtb. Prodr. 1. p. 343. 
144. Barbas bilitonensis Blkr tr: Barbas blitonensis Blkr, N. T. 
N. Ind. III. p. 96. 
145. Lenciscus cyanotaenia Blkr, Verb. B. Gen. XXUI Icbtli. 
jM. o. Java p. 21. 
1 16. Bclono gigantea T. Scbl t^ Bolone cylindrica Blkr, Verli. 
B. Gen. XXIV. Snoek, p, 13. 
147. » leiaras Blkr, ibid. XXIV Snoek. p. 13, N. T. N. 
Ind. I p. 94. 
118. llemlrampbus balinensis Blkr, N. T. N. lud. XVII p. 170. 
149. .) DussumierliCV., Verb. B.G. XXIV Snoek. p. 18. 
150. » Georgli CV., ibid. XXIV Snoek. p. 19. 
151. Exocoetus unicolor CV., ibid. XXIV Snoek. p. 21. 
152. Albula bananus CV., ibid. XXIV Cbiroc. etc. p. 11. 
153. Scopelas bracbygnatbos Blkr, Act. Soc. So. Ind, Neerl. I 
Vi.-sscb. Manad. p. 65. 
151. Astronesthes chrysopliekadion Blkr tr: Stomiauodon cbryso- 
phekadion Blkr, V. Bat. Gen. XXU Icbtb. Bali 
p. 10, XXIV Cbiroc. etc. p. 21. N. T. N. 
Ind. I p. 424. 
150 
155. S;iurns myops CV. !=; Saurus traclilnus T. Sclil., N. T. N. Ind. 
111 p. 291, V. B. G. XXIV Chiioc. etc. p. 29. 
156. » synodus CV., ibid. II p. 257, V. B. G. XXIV 
Chiroc. etc. p. 28. 
157. Ilurengula melanurus Blkr, Nat. T. N. Ind. V p. 2i5. 
158. » moluccensis Bllcr, ibid. IV p. 609. 
159. Spratella tembang Blkr, Verli. B. G. XXIV Haring, p. 28. 
N. T. N. I. III p. 774. 
IGO. Meletta Scliraramii Blkr p; Alausa Scliramraii Blkr, V. B. 
G. XXil Iclitli. Bali p. 11, XXIV Har. p. 30. 
lül. Alausn melanurus CV., ibid. XXII Iclitli. Bali p. 10, XXIV 
Har. p. 32, 
162. Engraulis Brownii CV., ibid. XXIV Har. p. 39. 
163. » eucrasicholoides Blkr, ibid. XXIV Har. p. 37, 
N. T. N. lud. III p. 173. 
164. » rliinorbynclius Blkr, Verli. B. Gen. XXIV Har. 
p. 41, N. T. N. Ind. IV p. 434. 
165. V Kussellii Blkr„ V. B. G. XXIV Har. p. 38. 
166. » setirostrid CV., ibid. XXIV Har. p. 44. 
167. .) ZoUingeri Blkr, ibid. XXIV Har. p. 38, Nat. T. 
Ned. Ind. XVII p. 172. 
168. Rbombus aspilos Blkr, ibid. XXIV Pleur. p. 16, Nat. T. 
N. Ind. I p. 408. 
169. » Mogkli Blkr, N. T. N. Ind. VII p. 256. 
170. » pautherinus Rüpp !=: Ilbombus sumatranus Blkr. 
N. T. N. Ind. I p. 409, VIII p. 177. 
171. Plagusia marmorata Blkr, ibid. I p. 411, Verh. B. G. 
XXIV Pleur. p. 20. 
172. 1) " melanopterus Blkr, ibid. I p. 415, Verh. B. G. 
XXIV Pleur. p. 25. 
173. Anguilla marmorata QG. tr; Anguilla Elpliinstoiiei Syk., Nat. 
T. N. Ind. IV p. 504 , Verh. B. Gen. XXV Mur. 
p. 15, 05. 
174. ). sldat Blkr, Verh. Bat. Gen. XXV Mur. p. 17. 
175. Muraena griscobadia Richds., N. T. N. Ind. A'III p. 325. 
176. » Troscholü Blkr, N. T. N. Ind. VII p. 101, V. 
B. G. XXV Mur. p. 46. 
151 
177. Balisles lineatns BI. Sclui. , ibid. II p. 2G0, V. B. G. 
XXIV Bulist. p. 14. 
178. )) praslinus Lac, Verh. B. Gen. XXIV Balist. p. 14. 
179. jNIonacautlius peaicilligerus Cuv. , N. T- N. lud. XVII 
p. 173. 
180. Ostracion coruutus L., Verli. B. G. XXIV Bal. Ostrac. 
p. 32. 
181. Arotliron hypselogeneion Blkx' :=:: Teti'aodon liypselogeneion 
Blkr, N. T. N. Ind. III p. 300, V. B. G. 
XXIV Blootk. p. 24. 
182. « ? kappa Blkr ;=; Tetraodon kappa Russ., ibid. III 
p. 301, V, B. G. XXIV Blootk. p. 13, XXV 
Nal. Béng. p. IGO. 
183. Gastropliysus argenteus J. MUll. t=: Tetraodon argentcus 
Lac, ibid. III p. 737. 
184. Anosmius Bennetti Blkr ;i: Tropldichlhys Bennetti Blkr, 
ibid. VI p. 504. 
185. Syngnatlius lieptagonus Blkr, Verli. B. Gen. XXV Trosk. 
Vissch. p. 23. 
152 
DESCRIPTIONES SPECIERTJM DTAGNOSTICAE. 
SKRRANOIDEI. 
S er r anus Waaiidersii Blkr. 
Serran. corpore oblongo compresso, altitntline 4 circlter in ejus 
longitudine, latitudine 2 fere in ejus altitndine; caplte 3' ad 3^ 
ia longitudine corporis; altitudine capitis ^\- circlter in ejus lon- 
gitudine ; oculis diametro 4 in longitudine capitis , plus diametro 
i distantibus; linea rostro-frontali convexa, ante oculos tantum 
concaviuscula; rostro toto fere squamojo, oculo breviore ; osse 
supi'amaxlllari postice supcrne squamis minimis ; maxilla inferlore 
inferno squamosa; maxilla superiore maxilla infëriore breviore sub 
oculi parte posterlore desinente, longitudine 2? ad 2^ circiter in 
longitudine capitis, dentibus pluriseriatis serie externa conlcis se- 
riebus internis setaceis anticis longioribus in tburmas 2 colloca- 
tis et iusuper caninis 2 mediocribus; maxilla inferiore dentibus 
antice pluriseriatis serie interna longioribus antice insuper cani- 
nis 2 vel 4 parvis; dentibus vomerinis et palatinis pluriseriatis 
parvis , vomerinis in vittam ^ formem , palatinis utroque latere in 
vittam gracllem dispositis; praeoperculo obtusangulo angulo ro- 
tundato , raargine posteriore dentibus parvis numerosis inferioribus 
cetcris majoribus ; suboperculo interoperculoqus margine glabris; 
operculo splnls 3 media ceteris subaequalibus majore ; dorso ele- 
vato convexo; ventre rectiusculo; squamis clliatis corpore nou 
gquamatis lateribus 115 ad 120 in serie longitudinali; linea late- 
rali vulde sed rcgulariter curvata; pinna dorsall parte splnosa par- 
te radiosavix liumiliore splnls mediocribus 4^ et 5» cetcris longi- 
oribus corpore jilus duplo bumiliorlbus, membrana interspinali 
mediocriter incisa non lobata , parte radiosa obtusa convcxa rotun- 
data; pinuis pcctoralibus obtusis rotundatls 5, ventralibus acute 
rntundatis di circlter, caudali extcnsa leviter convoxa angnlls 
153 
acnta 5 et paiilo In longltuJIne corpovis; anall obtusa rotundata 
spina o^ spinis anterioribus. longlore 3 circiter in longitmiine ca- 
pitis; corpore siipcrne auranüaco-fii.^co, lateribus fiiscescentc-au- 
rantiaco, inferne roseo-aurantiaco , reti dilute coeruleo ubique tecto, 
cellulls retis hexagouis et pentagonis 26 p. m. ia serie longitu- 
dinali ; capite superue violacco-fusco, lateribus fuscescente-auran- 
tiaco , iiiferne anrantiaco-roseo , fronte et vcrtice maculis rotun- 
diu3culis sut confertis auveis, genis opei'culisque reti diluto coe- 
ruleo oruatis cellulis retis hexagonis ; pinnis pectoralibus auran- 
tiacis , ceteris fusco-violaceis , omnibus reti coeruleo ornatis cel- 
liilis retis hexagonis et pentagonis; dorsali radiosa, auali radiosa 
et caudali postice flavo margiuatis. 
B. 7. D. 11/lG vel 11/17. P. 2/lG. Y. 1/5. A. 3/8 vel 3/0. 
C. 1/15/1 et lat. brcv. 
Hab. Boleling , Bali septentrionalis, ia mari. 
Longitudo speciininis uuici 253 '. 
Aanra. Deze soort is door hare kleurteekeniiiQ: en 
lichtblaair.v netwerk met zeshoekige of vijfhoekige ma- 
zen op ligchaam en vinnen, na verwant aan Serranns 
hexagonatus CV. en Serranus steHans Richds. , doch 
gemakkelijk kenbaar aan hare naauwelijks bolle hoe- 
kige staartvin, aanmerkelijk kleinere schubben, goud- 
kleurige kruin- en snuitvlekken en onder het oog ein- 
digende bovenkaak. Zij is in kleurteekening des lig- 
chaams ook verwant aan Serranus diktiophorus Blkr 
van Celebcs, doch bij deze zijn de straalachtige vin- 
nen met groote ronde bruine vlekken geteekend, is 
de doornachtif>;e rusrvin hoo2:er dan de straalachti2:e , 
enz. Ik noem onderwerpelijke soort ter eere van don 
heer P. L. Van Bloemen Waanders te Boleling, aan 
wien hare ontdckkino: te danken is. 
154 
CHRYSOPHRYOIDE L 
Mesoprio7i rangus CV. Poiss. Il p. 365. 
Mesopr. corpore oblongo compresso , altitudlne 3^ ad 3^- in e- 
jus longitudiae , latitud'me 2 circiter in ejus altitudlne; capite acu- 
to 3.| circiter in longltudine corporis ; altitudine capitis \\ cir- 
citer in ejus longltudine; oculis diametro 3 et paulo in longitu- 
dine capitis, diametro \ circiter distantibus; linea rostro-frontali 
concaviuscula ; osse suborbitali sub oculo oculi diametro duplo 
humiliore; rostro valde acuto oculo non breviore; maxlllls sub- 
aequallbus, superlore sub dimidio oculi anteriore desinente, 2| 
circiter in lougitudine capitis ; dentibus maxllla superiore serie 
externa conicis antice caninis 6 medlocribus ; maxllla iuferlore 
dentibus serie externa conicis lateralibus allquot caninoideis an- 
iicis majoribus; praeoperculo postice et inferne denticulato den- 
tibus angulo dentibus ceteris majoribus, margine posterlore incl- 
sura semllunari parum profunda; tuberculo interoperculari incisu- 
rara praeopercularem intrante nullo; operculo spinis 2 planis pa- 
rum conspicuis; dorso medio quam antice altiore; squamis lateri- 
bus 55 p. m. in serie longltudinali; pinna dorsali parte spiuosa 
parte radiosa altiore spInIs gracilibus 4», 5» et Ga ceteris longio- 
ribus 2J ad 2\ in altitudlne corporis, 1* ceteris breviore ; dorsali 
radiosa obtusa convexa radlis longissimis corpore triplo circiter 
humilioribus ; pinnis pectorallbus acutis 4^ ad 4J . ventralibus 
acutis GJj circiter, caudali extensa vix concava angulls acuta 4* 
ad 4| in longltudine corporis; auali spiua media spina 3^ vix 
longiore spina dorsali 5^^ paulo breviox'e sed crassiore, parte ra- 
diosa oblique truncata angulis rotundata, antice parte splnosa 
paulo altiore, corpore plus duplo humiliore; colorc corpore pulchre 
roseo-rubro inferne roseo; vittis ilavis utroque latere sub linea 
laterali 5 vel G liorizontalibus ; dorso utraque serie squamarum 
vitta aurantiaca oblique postrorsum adscendente supra modlas 
squamas decurrentc; iride flava et rosea; pinnis pulchre flavis, 
ventralibus et anali albo marginatis, dorsali spinosa flavescente- 
liyaliua, caudali medio violascentc; macula laterali nigra nulla. 
155 
B. 7. D. 10/13 vel 10/U. T. 2/11. V. 1/5. A. 3/8 vel 3/9. 
C. l/l'Vl et lat. brev. 
Syn. llanjoo Russ. Corora. Fisli. I fig. 91. 
Mésojirion ran^oo CV. Poiss. Il p. 3G5. 
Ilab. l^oleling, liali septcntrionalis, iu mari. 
Longiliulü speclmiins unici 205'". 
Aan ra. Ik geloof in mijn voorwerp teruggevonden 
te hebben Russell's Rangoo of de soort, door Cuvier on- 
der den naaui van IMesoprion rangus beschreven. Kuhl 
en Van Hasselt vonden haar op Java, van waar ik 
haar tot no2r toe niet heb bekomen. De afbeeldino^ 
van Rnssell geeft den habitus der soort goed terug, 
met uitzondering van de gedaante der ongepaarde vin- 
nen. Mijn voorwerp zich in een' voortrefFelijken toe- 
st?'vl van bewaring bevindende, heb ik de bestaande 
beschrijvingen der kleuren kunnen verbeteren. 
Dentex halinensis Blkr. 
Dent. corpore subelongato comprcsso, altitudlne 4^ ad 4| ia 
cjiis longitudiae cum , 3^ ad 3^' in ejiis longitudlue absque pinna 
caudali; latitudine corporis \l clrciter ia ejus altitudlne; capite 
valde convexo 4* ad 4? in lougitudine corporis cum, oj- ad 3| 
in longltudine corporis absque pInna caudali; altitudlne capitis IJ- 
ad Ij In cjus longitudine; oculis diametro 2\ clrciter in longitu- 
dine capitis, minus diametro \ distantlbus; linea rostro-frontali 
ante oculos valde couvcxa; rostro obtuso convexo oculo duplo 
clrciter brevlore; osse suborbltall granulato, iiiferne eraarginato, 
postlcc obtuse rotundato supra angulum oris oculi diametro longi- 
tudinall quintuplo circiter luimlliore; maxillis aequalibus, snperl- 
ore sub oeuU parte antcriure desinentc, 2% circiter in longitudine 
capitis; deutibus maxillis pluriseriatis parvis , serie exterua serie- 
bus internis majorlbus, utroque latere 30 p- m- inaequalibus ; maxii- 
la supcriore anticc utroque latere caniu^s 4 vel 5 in aequalibus, 
156 
angularlbns cetovis paulo majoribus; maxllla inforlore canlaiji niil- 
lis; praeopercnlo pquarals in series 3 disposltis, margiae posterioro 
denticulato, angulo iuferneque edentulo, limbo alepldoto parte squa» 
mata triplo circiter graciliore; operculo spina plana parum con- 
spicua; squamis ctenoideis, lateribus 48 ad 50 in serie lougitudi- 
nali; linea laterali lineae dorsi subparallela ; pinna dorsali spinis 
oracilibus, totis osstis, sat validis, non productis, posterloribus 
sex subaequalibus corpore paulo plus duplo liumilioribus, mcnibra- 
na inter singulas spinas vix emarginata; dorsali radiosa dorsa- 
li splnosa non altiore postice obtusangula; pinnis pectoralibiig 
acutis 4? circiter, ventralibns acutis radio 1° parum producto 
7 circiter, caudali profunde incisa lobls acutis snperiore inferiore 
niuUo longiore paulo producto 4J circiter in longïtudins corporis; 
anali spina 3a spinis ceteris longiore parte radiosa non vel vix 
eraar-^'-inata postice acutangula paulo liumiliore; colore corpore 
superne roseo , inferne argenteo ; vitta axillo-caudali nitide flava ; 
iride flava et rosea, superne macula fusca; pinnis roseo-hyalinis , 
dorsali pulcbre flavo mavginata vitta inframarginali violascente- 
hyaliua; ventre pinuisque ventralibus sulpliureis. 
B. G. ü. 10/9 vel 10/10. P. 2/15. V. 1/5. A. 3/7 vel 3/8. C. 1/15/1 
et lat. brev. 
liab. Boleling, Bali septentrionalis, in mari. 
Longitudo speciminis unici 151'"- 
Aam. De onderwerpelij ke Dentex is weder een nieu- 
we vorm onder de talrijke en zeer na aan elkander 
verwante soorten der groep van het geslacht met slank 
ligchaam, met 10 rugdoornen, zonder hondstanden in 
de onderkaak^ met lijn getand preoperkel, ongeveer 
50 schubben op eene overlangsche rei , rooskleurig lig- 
chaam en vinnen, niet uitgesneden rugvinvlies, geheel 
beenaclitige niet verlengde rugdoornen en zeer lage 
onderoogkuilsbeenderen. Zij is van hare verwanten 
nog gemakkelijk te herkennen aan haar buitengewoon 
157 
laag oiideroogkuilsbcen , groote oogen en stuiiipeii kop, 
aan de evenredigheden van hoogte en lengte van lig- 
chaani en vinnen en aan hare dentitie. 
SILLAGOIDEI. 
Sillafjo malaharica Cuv. Règn. Aniiu. 11 p. 149. 
Cant. Catal. Mal Eish. p. 21. 
Slllag. corpore elongato compresso, nltitudino Gi ad Gj in eju3 
longitudine, latitiidiae \\ ad \\ iu ejas altitudiue; capito acuto 
vix vel nou CüDVCxo, \\ ad 4.} in lungitudine corporis ; altitudine 
'Capitis Ij ad 2 in ejus longitudine; oculis diametro 3 ad 4 in 
longitudine capitis, diametro i ad -i, distantibus; rostro alcpidoto 
vix vel non convexo, juvenilibus oculo non vel vix longiore, 
aetate provectis et adultis oculo multo longiore; naribus sat Ion- 
ge ante oculum perforatis , subaequalibus, posterioi'ibus patulis, 
anterioribus valvula claudendis; raaxilla supcriore maxiila inferiore 
longiore et latiore, deorsum prolractili , louge ante ocuUun dcsinente; 
dentibus maxillis multiseriatis parvis subaequalibus ; dentibus vome- 
rinis parvis pluriserialis in vittam ^ formem vel semilunarcm dispo- 
sitis; pracopcrculo rotundato con?picue denticulato; spina oporcu- 
lari parva bene conspicua; squamis genis iutcrocularibusque cy- 
cloideis, vcrtice, operculis totoquc corpore cteuoideis, basi inler- 
dum squaraidosis, latcribus 70 ud 73 iu serie lougitudinali, dorso 
antice 4^ vel 5 in serie transversali spiuam dorsi 1"» inter et 
lineam lateralem ; squamis lateribus ventrcque squamis ceteris 
vix majoribus; linea laterali mcdiocriter curvata; pinnis dursali- 
bus subcontiguis ; dorsali spinosa acuta corpore vix vel non hu- 
miliore, spiuis gracilibus flexilibus non productis anterioribus 
squaniatis ceteris longioribus; dorsali radiosa dorsali spinosa liu- 
miliore, amice quam postice altiore, dorsali spinosa multo mi- 
nus duplo longiore, leviter emarginata , antice angulata; pinnid 
pectorallbus acutiusculis Gi ad 7i , ventralibus acutis spina gra- 
cili radio P plus niinusve producto 8i ad C^, caudali cxtousa 
158 
leviter ciujirglnata superne angultita inferne vulgo rotunduta 6i 
ad 7^ in longitudine corporis; anali dorsali radiosae forma, lou- 
gltudine et altiludine subaeqiiali; colore corpore superne flaves- 
cente-ollvuceo, inferne argenteo-hyaliuo; fuscia cephalo-caudali 
ju-o-entea valde diffusa quasi subcutanea; laterlbus interdum 
fusco arenatis; iride inferne flava, superne fusca; pinnis ventrali- 
bud et anali flavescentibus albo marginatis, ceteris lij^alinis plus 
minusve fusco arenatis. (Vuriat pinnis dorsalibus inter singulas 
spinas radiosque raaculis 3 ad 5 fuscis). 
B. G. D. 11-1/21 vel 11-1/22. P. 1/14 ad 1/16. V 1/5. A. 2/22 
vel 2/23. C. l/in/l et lat. brev. 
Sjn. Sciaena malabarica BI. Schn. Syst. posth. p. 81 tab 19. 
Soring Russ. Cornm. Fisli. IE p. 9 fig. 113. 
Stllctijo Ucu OU Piche bicoid de roiidichcri/ CV, Poiss. 
111 p. 296. 
Sillago acuta CV. Poiss. lil p. 296, Blkr Verli. Bat. 
Gen. XXII Perc. p. 61. 
F'-clie h'iCQUt Gall. Pondich. 
Whiting Angl. 
Peixe be'iGudo Lusltan, Pondich. 
Klglngan Ind. Pondich. 
Koulhenga vel Koidanga Incol. Tranqueb. 
Pangimas, Chcda Indig. Calcutta. 
Pajus, Peren, Sperhi Mal. Batav. 
Burdjwi Sundan. Bantam. 
Bodjor, Waridjung Javan. 
'Katjangan INIaduv. 
Ubi IMal. Pinang. 
lïab. Java (Batavia. Bantam, Tjllatjap, Samarang, Suraba- 
ja, Pasuruan), in raari. 
Madura (Bangkallang), in mari. 
Sumatra (Padang, Priaman , Trussau, Sibogha, Tclok- 
betüiig) , in niari. 
Nias, in mari. 
Bintang (Rio), in marl. 
Banka (Gussoiig-assam), in mari. 
159 
Blllton (Tjirutjup), in mari. 
Borneo (Sarnpit, Pontianak, Siükawang), in mari et 
fluviis. 
Celebes ( Macassar, Bulukomba, Bontliain, Manad©), in 
mari. 
Sumbavra (Blma), in mari. 
Sangi, in mari. 
13atjan (Labuba) , in mari. 
Amboina (Amboina), in mari. 
Beram (AVabai) , in mari. 
Timor (Timorkoepang) , in mari. 
Longitudo 35 speclmini;m 72'" a*I 280'". 
Aanm. lii de bestaande beschrijvingen der soorten 
van Sillago zijn de kenmerken niet met genoegzame 
juistheid aangegeven om de herkenning dier soorten ge- 
makkelijk te maken. Zoo zou men, naar de beschrijvingen 
te oordeeleu, de onderwerpelijke soort ra oeijelijk van Sil- 
lago sihama Rüpp (SiUago erythraea CV) onderkennen _, 
hoezeer naar de afbeelding dier soort van den heer 
llüppell te oordeelen , de tweede rugvin er in verhou- 
ding tot de eerste rugvin zeer aanmerkelijk korter is. 
Goede kenmerken ter onderscheiding der soorten heb 
ik gevonden, in het aantal schubben op eene overlang- 
sche rei, in het aantal schubben op eene dwarsche rei 
tusschcn den 1° rugdoorn en de zijlijn, in het getand 
of niet getand zijn der wang- en tusschen-oogschubben , 
in de geaardheid van den buikvindoorn , en in de ge- 
tallen der vinstralcn ; alle kenmerken welke volstrekt zijn, 
terwijl voorts in de hoogte- en lengte evenredigheden van 
ligchaam , kop , oog en vinnen nadere hulpmiddelen ter 
herkenning der soorten gelegen zijn. 
Sillago malabarica is , behalve van de bovengenoemde 
vincipkatsen , ook bekend geworden van Singapore, Pi- 
IGO 
iiaiig, Malakka, China (Macao) en Bengalen en llin- 
clostan. Zij behoort tot de meest smakelijke visschen 
van Batavia en zou daar meer op de tafels der Euro- 
peanen komen ^ indien de voorwerpen, te Batavia ge- 
vangen wordende, in den regel niet slechts tusschen 
een of twee decimeters lang waren. Grootere voorwer- 
pen zijn zeldzaam en nooit heb ik voorwerpen van meer 
dan 1 tot 3 voeten lengte gezien, zooals ze op de kus- 
ten van Ilindostan gevangen worden. 
De S soorten van Sillago mijner verzameling laten 
zich naar vol2;end schema herkennen. 
I Sp'nac dorsales non productae. Oculi diametro 2| ad 4i in 
longitudine eapitis- 
A. Squamac 70 ad 75 in serie longltudinali- 
a. Spina ventralis gracilis normalls. 
f Squamae 4|- vel 5 ad 6 in serie transversa spinam 
dorsi lm inter et lineam latcralem. Squamae genis et 
interoculares cycloideae. 
* Corpus immaculatum. D 11-1/21 vel 11-1/22. A 
2/22 vel 2/23. Caput non vel vix convexum. 
Sillago malaharica Cuv. 
* Corpus maculis fuscis variegatum. D 11-1/10 vel 
11-1/20. A 2/18 vel 2/19. Caput valde conrcxum. 
Sillago maculata QG. 
f Squamae 3 in serie transversa spinam dorsi lm iutor 
et lineam lateralem. Squamac genis interoculurcsquc 
ctenoideae. D 11-1/22 vel 11-1/23. A 2/22 ad 2/21. 
Sillago japonica T. Schl. 
b, tSpina ventralis incrassata cartilaginca cum radio vcu- 
trali P coalita. 
I6i 
•» Squaraao 5 in soriu Iruusvcrsa splnam (lorsi 1'» inicv et 
lineam latcralem. Sqnamis genis interocularcsque cte- 
uoideae. D 11-1/21 vel 11-1 22 A- 2/23 vel 2124. 
Sillago chondropis Blkr. 
B. Squamao 50 ad 55 iu serie longitudinali. , 
a Spina ventralis gracilis normalis- 
t Squamae 4 in serie trans versa spinain dursi l^i inter 
et lineam lateralem. Squamae genis interocularcsque 
cycloideae. D 11-1/19 ad 11-1/21. A 2/10 vel 2/20. 
Sillago macrolepis Blkr. 
De nadere beschrijvingen der genoemde soorten laat 
ik hier volgen, ofschoon slechts een daarvan tot nog 
toe van Bali bekend is. 
Sillago macidata QG. Zooi. ^ Voy. Uranie p. 261 Atl. 
tab. 53 fig. 2, CV. Poiss. III p. 303, Blkr. Verh. 
Bat. Gen. XXII Perc. p. 62. 
Sillag. corpora elongato compresso, altitudius G fere ad 6 et 
paulo in ejus longitudine, latitudiue \\ ad li in cjus altitudiue; 
capite acuto convexo 4 fere ad 4 iu longitudine corporis ; altilu- 
dine capitisl' ad 1^ in ejus longitudine; oculis diametro 3 ad 2>i 
in longitudine capitis, diametro l ad § distantibus; rostro alepidolc; 
convexo aetate provectioribus oculo longiore, juvcnilibus oculo non 
longiore; naribus sat longe ante oculum perforatis, posterioribus 
patulis, anterioribus posterioribus minoribus valvula claudendis ; 
maxilla superiore maxilla inferiorc longiore et latiore, deorsuin 
protractili, longe ante oculum desincnte; dentibus maxillis pluri- 
seriatis parvis, maxilla superiore serie externa seriebus cete-» 
ris non majoribus ; dentibus vomerinis pluriseriatis parvis in vit- 
tam -^ formen dispositis; praeoperculo obtuso rotundato leviter deü- 
ticulato; spina operculari parum conspicua; squarais gcnig intcr- 
ocularibusque cycloideis, operculis, vcrticc corporcque cteuoldeis, 
I>L. XVll. 11 
162 
iateiibus 70 p. m. in serie longitudinali , dorso autice 5 Vül G ia 
serie transversali spinam dorsi 1"! inter et lineam lateralem; squa- 
ruis lateribus ventreqiie squamis ceteris non vel vix majoribus; 
iiuea laterali mediocriter curvata; piiinis dorsalibus subcontiguis ; 
dorsali spinosa acuta corpore humiliore, spiais gi-acilibus flexili- 
bu3 non productis anterioribus sqiiamatis ceteris longioribus ; dor- 
sali radiosa dorsali spinosa humiliore antice quam postice altio- 
re, dorsali spinosa multo minus duplo longiore, leviter emarginata, 
antice angulata acutiuscula; pinnis pectoralibus acutiusculis 6| ad 
6^, ventralibus acutis spina gracili radio 1° plus minusve producto 
6 et paulo ad 7>-, caudali extensa leviter emarginata angulo supe- 
liore acuta inferiore rotundata 6| ad 6^ in longitudine corporis; 
anali dorsali radiosae forma, longitudine et altitudine subaequali; 
colore corpore superne olivaceo, lateribus dilutiore, inferne argenteo; 
vitta cephalo-caudali argentea vel lutea quasi subcutanea; dorso 
ïateribusque maculls olivascente-fuscis irregularibus majoribus et 
minoribus variegatis ; iride inferne flava, superne fusca ; pinnis ven- 
tralibus et anali flavis, dorsalibus et pectoralibus hyalinis, dorsali 
spinosa superne fuscescente et inferne maculis fascescente-olivaceis 
tincta ; dorsali radiosa fusco marginata et vittis 2 longitudinalibus 
fuscescente-olivaceisj caudali medio albida, superne et inferne fla- 
va, vittis 3 transversis aurantiacis, postice albido et fusco mar- 
ginata; pectoralibus basi vulgo vittula transversa violascente. 
B 6. D 11 — 1/19 vel 11 — 1/20. P. 1/15, V 1/5. A, 2/18 vel 
2/19. C. 1/15/1 et lat. brev. 
Syn. SUlago macuU QG. Zoül Voy Uranie p. 261 tab. 53 fig. 
2, CV. Polss. III p. 303. 
FajtiSf Peren Mal. Bat. 
Spiering Necrl. Batav. 
Hab. Java (Batavia*, ia mari. 
Bintang (Ilio), in mari. 
Lepar, mari. 
Culubes (Macassar), in mari. 
Longitudo 19 spccimiaum 75'" ad 182 ". 
Aanm. Quoy en Gaimard ontdekten deze soort te 
Sydney en gaven er ecne goed herkenbare, hoezeer wei- 
nig korrekte, afbeelding van. Ik vond haar eerst te 
1G3 
Batavia terug en ontving later ook voorwerpen van Bin- 
tang, Lepar en Celebcs, zoodat zij door den geheelen Soen- 
daschen archipel scliijnt voor te komen. Behalve door hare 
meer gedrongene vormen en bolleren kop en vlektee- 
ning, onderscheidt zij zich standvastig van Sillago mala- 
barica door minder talrijke rugvin- en aarsvinstralen. 
Sillago japonica T. Schl. Faun. Japon. Poiss. p. 23 , 
tab, 10 fig 1, Bichds. Bep. 15^. Meet. Brit. Assoc. 
Bep. Fish. Chin. Jap. p. 223, Blkr, Act. Soc. Scient. 
Ind. Neerl. 111 Vierde Bijdr. Iclith. Jap. p. 11. 
Sillag. corpore elongato compresso, altitudine 6i ad 7 et paulo 
in ejus longitudine, latitudine \\ circiter in ejus altitudine; ca- 
pite acuto convexiusculo 41 ad 4} fere in longitudine corporia ; 
altitudine capitis 1| ad 2 fere in ejus longitudine; oculis diame- 
tro 4 circiter in longitudine capitis, diametro 1 fere distantibus; 
rostro alepidoto convexe vel convexiusculo, oculo junioribus et 
adultis sat multo longiore; naribus sat longe ante ociilum per- 
fcratls, aubacqualibus , posterioribus patulis, anterioribns valvula 
claudendis ; maxilla superiore maxilla iuferiore longiore et latio- 
re, deorsum protractili, longe ante oculum desineute; dentibus 
maxilUs pluriseriatis parvis serie externa seriebus internis pau- 
lo majoribus; dentibus vomerinis parvis pluriseriatis in vittam 
«^ formem dispositis; praeopsrculo rotundato leviter denticulato; 
spina operculari parva bene conspicua; squarais toto capite cor- 
poreque ctenoideis , latex'ibus basi non squamatis 74 p. m. in se- 
riu longltudinali, dorso antice 3 tantum in serie transversali spi- 
nam dorsi lm inter et lineam latcralem ; squamis lateribus ventrcquo 
squaniis cetcris non vel vix majoribus; linea laterall mediocriter 
curvata; piunis dorsalibus subcontiguis ; dorsali spiiiosa acuta, 
corpore jion multo liumlliore, spinis gracllibus floxllibus non pro- 
duclis, anterioribus squamatis ceterls longioribus; dorsali radiosa 
dorsali spinosa humiliore, antice quam posiice altiore, dorsali spi- 
nosa multo minus duplo longiore, leviter emarginata, antice an- 
gulata acutiuscula; pinnis pectoralibus acutiusculis 7 ad 7J-, ven- 
164 
tralibus acutis, spina gvacili, radio 1° plus minusve proilucto, 
y \ ad 8, caudiili extensa leviter emarginata angulis acuta vel acu- 
tiuscula 7l circlter in longitudine corporis; anali dorsali radiosae 
forma, longitudine et altitudine subaequali; colore corpore superne 
flavescente-olivaceo, iuferne flavescente-argenteo; iride inferne flava, 
superne fusca; fascia cephalo-caudali argentea quasi subcutanea 
diffusa; pinnis veutralibus et anali flavis, ceteris hyalinis, caudali 
postice vulgo violascente vel fuscescente. 
B. 6. D. 11—1/22 vel 11—1/23. P. 1/13 vel 2/13. V. 1/5. 
A. 2/22 ad 2/24. C. 1/15/1 et lat, brev. 
Syn. Kizuko Japoueus. 
Sha-tsim?i, Sha-tsan Chin. 
Hiib. Java. Arcliipel. BIolucc. , in mari ? 
Nagasaki, in mari. 
Longitudo 7 spcciminum 165'" ad 233'"- 
Aanm. De aangehaalde afbeelding der Fauna Japo- 
nica is vrij voldoende, doch vertoont niet den zilver- 
kleurigen ligchaamsband, terwijl er de iris foutief is 
gekleurd. Zooals ik reeds elders aanteekende, is de soort 
voornamelijk van de na aan haar verwante Sillago ma- 
labarica herkenbaar, doordien er zich slechts 3 schub- 
ben bevinden tusschen den l^ rugdoorn en de zijlijn. 
Zij is overigens wat slanker van ligchaam , heeft de 
oogen betrekkelijk kleiner, de schubben van wrangen en 
voorhoofd getand en niet gladrandig, enz. 
De soort komt , behalve in Japan , ook in China (Kan- 
ton; voor en ik geloof zelfs, dattAvee mijner voorwerpen, 
welke bij mijne voorwerpen van Sillago malabarica be- 
waard werden , van Java of de Mol ukken afkomstig 
zijn . hoezeer ik zulks niet met zekerheid kan bepalen. 
tSillago cïiondropus Blkr, Verh. Batav. Genootsch. v. 
kunst, en wet. XXII. Perc. p. 61. 
Sillo?, coipoic cl'jnguto compresso, altitudine?'; ad 7J in ejus 
165 
longitudine, latitudine 1» ad 1». in eju3 jiliitudiue; capite acuto 
vix vel non convexo, 4| ad 5 in longitudine corporis] altitu- 
dine capitis 2 circiter in ejus altitudine ; oculis diametro 31 ad 
4^ in longitudine capitis, diametro i. ad ^ distantlbus; rostro ale- 
pidoto vix vel non convexo, junioribus et adultis oculo multo lon- 
giore; naribus non longe ante oculum perforatis, subaequalibns , 
posterioribus patuüs, auterioribus valvula claudendis; maxilla su- 
periore maxilla infei-iore longiore et latiore, deorsum protractili, 
longe ante oculum desinentej dentibus maxillis multiserlatis pavvis. 
maxilla superiore serie externa seriebus ceteris paulo raajori- 
bus; dentibus vomerinis pluriseriatis parvis in vittam ^ formem 
dispositisj praeoperculo rotundato superne tantum leviter vix con- 
spicue denticulato vel crenulato; spina operculari parva bene con- 
spicua; squamis capite ubique et corpore ctenoideis, basi squa- 
mulosis, lateribus 71 ad 75 in serie longitudinali, doi'so antice 5 in 
serie transversali spinam dorsi l^i inter et lineam lateralem : squa- 
mis lateribus ventreque squamis ceteris vix majoribus; linea la- 
terali parum curvata ; pinnis dorsalibus subcontigui? ; dorsali spi- 
nosa acuta corpore paulo vel non altiore, spinis gracillbus flexilt- 
bus non productis auterioribus ceteris longioribus ; dorsali radiosa 
dorsali spinosa liumiliore, antice quam postice altiore, dorsali spi- 
nosa non multo minus duplo longiore, leviter emarginata , antice 
augulata; pinnis pectorallbus acutiusculis 7 et paulo ad 71, ven- 
tralibus rotundatis, spina cartilaglnea incrassata, radio 1° cuni spi- 
na coalito non producto 81 ad 11, caudali extensa leviter emar- 
ginata superne angulata inferne vulgo rotundata 65 ad 7*- in lon- 
gitudine corporis; anali dorsali radiosae forma et longitudine sub- 
aequali sed ea multo humiliore, antice rotundata; colore corpore 
superne flavescente-olivaceo, inferne argeuteo-hjalino; fascia ceplia- 
lo-caudali argentea valde difFusa quasi subcutanea; iride inferne 
flava, superne fusca; pinnis ventralibus et anali fluvescentibus albo 
marginatis, ceteris hyalinis. 
B 6. D. 11-1/21 vel 11-1/22. P 2/13 ad 2/15- V 1/5. A 2/23 
vel 2/24. C 1/15/1 et lat. brev- 
Synon. Pajus, Peren, Speren Mal. Batav- 
Spiering Neei'1. Batav. 
Hab. Java (Batavia), in mari. 
Longitudo 3 speciminuin 134^ ' ad 221 • 
16G 
Aamii, Ik kan ihans mei zekerheid bepalen, dat Sil- 
lago choiidropiis eene eigene^ van SHlago malabarica 
Cuv. verschillende, soort is. De kraakbeenachtige uit- 
zetting en verdikking van den buikvindoorn en de ver- 
eeniging van den eersten buik vin straal met dien doorn 
komen op dezelfde wijze bij mijne drie voorwerpen 
\'oor en alle hebben de buikvin zelve afgerond. Zij ver- 
schilt voorts van Sillago malabarica door slanker ligchaam, 
talrijke schubjes op den grond der schubben van het 
ligchaam , getande (ktenoïde) en aanmerkelijk talrijkere 
wangschubben en tusschenoogschubben , lagere aarsvin 
(welke een straal meer heeft dan bij Sillago malabari- 
ca) , enz. 
Sillago viacrolepis Blkr. 
Sillag. corpore elongcato compresso, altitudine 6 fere ad Gj in 
ejus longitudine, latltudlne 1^ ad \\ in ejus altitudine; capite 
aciito valde convexo, 4 ad 4f in longitudine corporis; altitudine 
capltis \% circiter in ejus longitudine; oculls diametro 2J circi- 
tcr in longitudine capltls , diametro | circiter distantibus ; rostro 
alepldoto convexo junioribus et aetate provcctls oculo brcviore; 
narlbus oculo approximatis , posterlorlbus patulis, antcrioribus 
posterioribus nou minoribus valvula claudendis ; raaxilla superiora 
maxilla inferlore longiore et latlore, deorsum protractUI, longo ante 
oculum desincnte; dentibus maxillis pluriserlatis parvis, maxilla 
superiore serie externa seriebus ceterls paulo majoribus; denti- 
Lu3 vomerinis pluriserlatis parvis in vittam ^ formem disposltis; 
praeoperculo obtuso rotundato, junioribus angulum versus leviter 
dcnticulato, aetate provectls dentlculls conspicuis nullis; spina 
operculari parum conspicua; squamis genis intcrocularibusqiie 
cycloideis, operculls, vertice corporequc ctenoldels, laterlbus basi 
non S([uamatls, 50 ad 55 in serie longltudinali, dorso antice 4 ia 
serie Iransversall spinam dorsi lm intcr et lincam lateralem; 
ïduainlj laloribus Intra lincam Inturalcm et squamis postgulari- 
167 
bus et vontralibus sqnamis ceteris conspicue majoribus ; linea 
laterali mediocrlter curvata; plunls dorsalibus subcontiguls ; dor- 
sali spinosa acuta corpore paulo Immiliove spinis gracillbus, flexi- 
libus , nou productis , anterloribus squamatis ceteris longioribus ; dor- 
sali radiosa dorsali spinosa luiuiiliorc , antice quam postice alti- 
ore, dorsali spinosa multo minus duplo longiore, Icvitcr emargi- 
nata, antice acutiusculaj pinuis pectoralibus acutiusculis 6^ ad 
C', vontralibus acutis spina gracili radio anteriore in filum pro- 
ducto 5i ad 6^, caudali extensa non vel vix emarginata angulis 
acuta vel rotundata 55 ad 6 in longitudine corporis; anali dor- 
sali radiosce forma, longitudine et altitudine subaequali; colore 
corpore superne olivascente raarginlbus squamarum fusco , inferne 
flavescente vel argcnteo; rostro capiteque superne fuscescentibus ; 
iride inferne flava, superne violaceo-fusca ; vitta cepbalo-caudali 
diffusa gracili violascente-cocrulea quasi subcutauea; pinnis ven- 
tralibus et anali flavescentibus , ceteris hyalinis plus minusve ni- 
gricante-fusco arenatis. 
B. 6. D. H— 1/19 ad 11—1/21. P. l/U vel 1/13. V. 1/5. A, 
2/20 vel 2/19. C, 1/15/1 et lat. brev. 
Syn, Pajus, Peren ^ Speren Mal. Batav- 
Hab. Batavia, in mari, 
Boleling, Bali septententrionalis , in mari. 
Longitudo 14 speciminum G8'" ad 135'". 
Aaiim. Sillago macrolepis is zeer gemakkelijk hei'= 
kenbaar aan hare groote oogen en hare beschubbing, 
gaande er ongeveer 20 schubben minder op eene over- 
langsche rei dan bij Sillago malabarica, Sillago macu- 
lata QG., Sillago japonica T. Schl. en Sillago chon- 
dropus Blkr, terwijl ook de soorten, van welke mij de 
formule der schubben niet bekend is, talrijker schub- 
ben schijnen te bezitten en Sillago domina CV. er 85 
tot 90, en Sillago punctata CV. zelfs 170 op eene 
overlangsche rei heeft. 
168 
LABRICHTHYOIDEI. 
Julis (Julis) Girardi Blkr. 
Jul. (Julis) corpore elongato compresso, aldtudine 5 ia ejus 
longitudine , latitudine li circiter in ejus altitudinej capite acuto 
4J- ad 4| in longitudine corporis; altitudine capitis 1| fere in 
ejus longitudine; oculis diametro 3i. circiter in longitudine capi- 
tis; linea rostro-frontali declivi convexiuscula ; rostro acutiuscu- 
lo convexo oculo breviore; dentibus maxillis conicis mediocribns 
cui'vatis anticis 2 caninis medlocribus curvatis, intermaxillaribus 
inframaxillaribus longioribus divergentibus; dente angulo oris pro- 
minente nullo; squamis nucbalibus et thoracicis squamis ceteris multo 
minoribus, 27 p. m. in linea laterali ; linea laterali singulis squamis 
tubulo simplice notata , sub radiis dorsalibus posterioribus valde de- 
Üexa; pinnis dorsali et anali basi alepidotis; dorsali spinis medio- 
cribus pungentibus postrorsum sensim accrescentibus, spina pos- 
tica spinis ceteris longiore corpore duplo circiter hurailiore; dor- 
sali radiosa dorsali spinosa paulo al tiore, radiis postrorsum sensim 
decrescentibus , postice angulata ; pinnis pectorallbus acute rotun- 
datie 51 ad 54, ventralibus acutis 8} ad 8f , caudali obtusa convexa 
7 circiter in longitudine corporis ; anali dorsali radiosa non vel 
vix hurailiore postice angulata; colore corpore superne roseo-viridi 
mai-ginibus squamarum fuscescente, iuferne flavescente-margarita- 
ceo ; rostro et fronte umbrino-fuscis ; fascia utroque latere fronto- 
operculari et cephalo-caudali lata fuscescente; iride flava, superne 
l'usca; pinnis flavescente-roseis, caudali superne et inferno pulchre 
viridi; pcctoralibus membrana violascentibus , superne basi macu- 
!a parva trigona nigricante. 
R. 6. D. 9/11 vel 9/12. P. 2/12. V. 1/5. A. 3/11 vel 3/12. C. 
1/12/1 et lat. brev, 
Syn. Pivot Ren. Poiss. Mol. I tab. 4 fig. 28?. 
. Hab. Boleling, in raari. 
Longitudo specimiuis unici 82'". 
Aan UI. Ofschoon den algemeenen habitus van het on- 
dero-eslacht llalichoeres bezittende en daarbij 9 rugdoor- 
nen en den grond van rugvin en aarsvin schubloos, mist 
onderwerpebjke soort do hoektanden in de bovenkaak en 
169 
behoort alzoo tot het ondergeslacht of de groep Julis. 
Het komt mij niet onwaarschijnlijk voor dat Renard's 
Pivot dezelfde soort voorstelt, hoezeer de afbeelding, 
zoo als alle van Renard , uiterst gebrekkig is. Ik noem 
haar ter eere van den heer Charles Girard, een der 
meest verdienstelijke ichthyologen in Noord- Amerika. 
Novacida tetrazona Blkr. 
Novae- corpore oblongo compresso, altitudine 3i circIteriQ ejus 
longitudine , latitudine 2| ad 2^ in ejus altitudine; capita antice 
carinato obtusissimo 4? ad 4| in longitudine corporis, paulo altiore 
quam longo; linea rostro-frontali ante oculos valde convexa, rostro 
subverticali convexiusculo ; oculis diametro 3| ad 3| in longitudine 
capitis, minus diametro \ a linea rostro-frontali remotis ; osse sub- 
orbitali sub oculo oculi diametro paulo altiore; naribus minimis 
vix conspicuis; maxillis subaequalibus , superiore 3 ad 3 et paulo 
in longitudine capitis; dentibus maxiUis pluriseriatis, seriebus in- 
ternis obtusis, serie externa conicis acutiusculis internis longiori- 
bus; utraque rcaxilla antice caninis 2 mediocribus curvatis , inter- 
maxillaribus divergentibus ore clauso inframaxillares amplectenti- 
bus ; regione infraoculari posteriore squamis parcis ; operculo ubi- 
que alepidoto ; squamis lateribus 28 p. m. in serie longitudinali ; li- 
nea laterali sub radiis dorsalibus penultimis interrupta, regione 
suprascapulari valde convexa , tune rectiuscula , singulis squamis 
tubulo simplice notata; pinna dorsali duplice, anteriore bira- 
diata, acutissima, libera, non cum dorsali posteriore unita, supra 
oculi partem posteriorem inserta, radiis flexilibus divergentibus 
1° quam 2° duplo circiter longiore corpore paulo altiore vel nou 
humiliore; dorsali posteriore parte spinosa parte radiosa pau- 
lo humiliore spinis gracilibus osseis pungentibus posteriore ce- 
teris longiore membrana inter singulas spinas non incisa, par- 
te radiosa corpore minus quadruplo bumiliore postice angulataJ 
pectoralibus obtusis convexis 6^ circiter, ventralibus acutis 5| 
ad 6|, caudali obtusa convexa 6^ circiter in longitudine corpo- 
ris; anali dorsali radiosa altiore, convexa, spinis gracilibus 3* ce- 
teris longiore radio lo bi*eviore; colore corpore flavescente-roseo, 
170 
corpore Inferne dllntiore; fasciis corpore 5 latissimis transversia 
nioris vel fuscis , anteriore obliqua fronto-oculo-operculari , 2» dor- 
so-ventrali dorsalem spinosam ampleetente, 3a et 4a dorso-analibus 
dorsalem radiosam et analem amplectentibus ; 5a candali basin pin- 
n33 caudalis tegeute; squamis spatüs interfascialibiis plerisque ma- 
cula irregulari fasca; iride fusco et roseo tincta; vitta suboculo- 
postmaxillari fusca gracUi; rostro, fronte mentoque linea media 
vitta nigricante vel fuscescente-violacea; pinnis ventralibus et dor- 
sali anteriore nigris vel profunde fuscis , ceteris flavescente-roseis , 
pectoralibus basi vitta transversa violaceo -fasca, dorsali radiosa ia 
parte fasciae corporis Sae et 4ae macala nigerrima annulo pelkicido 
violascente cincta. 
B. 6. D 2—7/12 vel 2— 7/13. P 2/10. V. 1/5. A 3/12 vel 3/13. 
C. 3/12/3 vel 4/12/4. 
Hab. Boleling, in mari. 
Longitudo 2 speciminum 95'" et 112'". 
Aanm. De onderwerpelijke Novacula is zeer gemak- 
kelijk herkenbaar aan hare 4 breede zwarte of bruine 
dwarsche ligchaamsbanden. Zij behoort overigens tot 
de groep van het geslacht met zeer spaarzame onder- 
oogschubjes, vrij staande buigzame eerste rugvinstralen 
en groote ligchaamsschubben, 
SCOMBRESOCIOIDEI, 
Hemiramphus halinensis Blkr. 
Hemlr. corpore elougato quadrilatero , altitndine 17 ad \i\ in 
ejus longitudine, latiore quam lato; capite 2l ad 3 fore, rostro 
S| fere ad 4 et paulo in longitudine corporis; maxilla superiore 
latiore quam longa; dentibus maxillls pluriseriatis parvis a^qua- 
libusi maxilla inferiore parte prcedentali 41 ad G^- in longitudi- 
ne corporis j oculis diametro Ij circiter in capitis parte postocu- 
lari, diametro 1 fere distantibusj osse suborbitali anteriore oblon- 
go oculo non vel vix breviore; membrana submaxillari luiraili 
trigona pcstice rotuudata; papilla nasali lobum latum rotunda- 
171 
turn efficiënte; squamls Uitcribus 60 p. m. in serie longitudinali ; 
pinnis dorsali et anall forma, longitiidine et altitudine ODqualibus, 
totis oppositis, corpore liumilioribus, acutis vel acutiusculis, einar- 
ginatis radils abuormibus vel productis nullis; pinnis pectoralibus 
acutis capitis pai'te postoculari paulo longioribus ; ventralibus an- 
tice in 4* quinta corporis parte sitis , capitis parte postoculari 
brevioribus, angulatis, radio postico radiis ceteris breviore; cauda- 
li profunde excisa lobis acutis inferiore superiore breviore 7 ad 8 
fere in longitudine corporis ; colore corpore superne vlrldi margi- 
iilbus squamarum fusco, inferne margaritaceo-argenteo ; vitta cepba- 
lo-caudali argentea nitente viridi vel coerulescente lirabata; iride 
flava superne fusca; rostro maxillisque superne fasco-violaceis ; 
maxIUa inferiore lobo apicali carnoso pulcbre rubro; pinnis 
hyalinis vel flavescente-liyalinis ; pectoralibus basi superne macu- 
la parva violascente, 
B. 12. D. 2/14. P. 1/9 vel 1/10. V. 1/5. A. 2/15 ad 2/17. C, 
1/13/1 et lat. brev. 
Hab. Boleling, in mari. 
Longitudo 8 specimiuum 160'" ad 220'". 
Aanm. Onderwerpelijke soort staat in verwantschap tus- 
sclien Hemiramphus Dussumieri CV., Hemiramphus Gai- 
mardiCVen Hemiramphus Reynaldi CV. Zij is herkenbaar 
onder hare verwanten aan haar slank ligchaam , hare be- 
trekkelijk lange onderkaak, kleine oogen, zeer ontwikkelde 
lange onderoogkuilsbeendcren, geheel tegen elkander over- 
staande rugvin en aarsvin, van welke echter laatstgenoemde 
ccn tot drie stralen meer heeft dan de ru2:vin , o-rootere 
hoogte en dikte des ligchaams, enz. Hemiramphus ery- 
throrliynchos Les., van Mauritius zou mij, naar de korte 
beschrijving daarvan van den heer Valcnciennes, voor- 
komen dezelfde soort te kunnen zijn , indien daarvan 
niet gezegd werd dat de bek er meer dan 5 malen gaat 
in de lengte des ligchaams. 
172 
CLUPEOIDEI. 
Engraulis Zollingeri Blkr, Contrib. Ichth. Celeb. 
Journ. Ind. Archip. 111 1849 p. 73, Verh. Bat. 
Gen. XXIV Haring. Vissch. p. 3S. 
Engraul. corpore elongato compresso, altitudine 6 ad 6i in 
ejus longitudine, latitudine \\ ad 2 fere va. ejus altitudine; capi- 
te acuto convexiusculo 4i ad 4i in longitudine corporis ; altitu- 
dine capitis 1| ad 1^ in ejus longitudine; oculis diametro 4 
fere in longitudine capitis; rostro valde prominente, acuto, con- 
vexo, oculi diametro breviore; raaxilla superiore ante maxillam 
inferiorem prominente, postice subtruncata, ante prceopercnli mar - 
ginera posteriorem desinente; dentibus maxillis, palatinis et vo- 
merinis minimis, maxillis numerosissimis oculo nudo conspicuis, 
vomeriuis utroque latere in tliurmam minimam antice in palato , 
palatinis utroque latere in vittam gracillimam longitudinalem dis- 
positis; squamis nee striatis nee reticulatis 40? p. m. in serie 
longitudinali; axillis inguicibusque squamis elongatis; linea late- 
rali inconspicua ; pinna dorsali majore parte in anteriore dimidio 
corporis sita, post basin pinnarum veuti'alium incipiente et sat lon- 
o-e ante pinnam analem desinente, spina nulla conspicua, acuta, 
corpore bumiliore ; pinnis peetoralibus acutis , radio producto nul- 
lo, caplte duplo circiter brevioribus; ventralibus acutis peetorali- 
bus brevioribas; anali corpore duplo circiter liamiliore, longitu- 
dine 8 ad 8| in longitudine corporis ; caudali profunde incisa lobis 
acutis 6 circiter in longitudine corporis; colore corpore hyalino- 
flavescente; fascia ceplialo-caudali latissima argcntea ; pinnis fiaves- 
cente-liyalinis, 
B. 11. D. 13 vel 14. P. 13 ad 16. V. 1/6. A. 2/15 vel 2/16. 
C. 1/17/1 et lat. brev. 
Hab. Java (Batavia) , in mari, 
Bali (Boleling), in mari. 
Cclebes (Macassar), in mari. 
Longitudo 7 speciminum 62" ad 90'". 
Aanm. Ik beschreef deze soort reeds kortelijk in het 
jaar 1848, doch het voorwerp, toen ter mijner beschik- 
173 
king, is sedert verloren gegaan. Eerst in den jongsten 
tijd zijn mijn cenige nieuwe voorwerpen geworden, 4 
welke ik te Batavia bekwam en 3 Avelke zich in de 
verzameling van Boleling, van den lieer P. L. Van Bloemen 
Waanders bevonden. Ik heb daardoor mijne vroeger 
gegevene weinig voldoende beschrijving der soort kun- 
nen verbeteren. De soort staat in verwantschap nabij 
Engraulis Russellii Blkr, doch zij onderscheidt er zich 
van, doordien er de rugvin geheel vóór de aarsvin ge- 
legen is, de oogen kleiner zijn, de aars vin betrekkelijk 
korter is en minder stralen heeft, enz. 
BALISTEOIDEI. 
Monacantlius jjenicilligerus Cuv. Règn. an. ed %^ Il 
p. 874 tab. 9 f. 3., Cant. Catal. Mal. Fish. p. 351, 
Hollard Monogr. Balist. Ann. Scienc. Nat. 4 série. 
Il Zool. p. 350 tab. 13 fig. 2. 
Monac. coi*pore oblongo compresso , diametro dorso-anali 2 fere 
in ejus longitudine; latitadine corporis 3^ circiter in diametro 
dorso-anali; capite acuto ^\ circiter in longitndine corporis, al- 
tiore quam longo; ocalis diametro 4 circiter in longitndine capi- 
cis ; linea rostro-frontali concaviuscnla ; rostro acuto , oculo triplo 
circiter longiore ; dentibus utraque maxilla serie externa 6 acutis , 
anticis apice obliquis vel emarginatis, angnlaribus rotundatis; 
apertara branchiali ante basin superiorem pinnai pectoralis de- 
sinente, oculo diametro non breviore; squamis toto corpore spi- 
nosis spinis valde conspicuis, squamis capite ventre et regione post- 
et sub-axillari stellatis , dorso , lateribus caudaque pectinatis pluri- 
ad bi-aculeatis ; cirris capite corporepue insuper maxime conspi- 
cuis sat parcis distantibus ex parte oculo longioribus carnosis 
fimbriatis; linea laterali inconspicua; spina dorsali paulo post ocu- 
luminserta, rostro breviore, acuta, crassa, scabra, cirris carnosis 
]74 
fimbriatis munlta, utroque latere postice dontibus 4 vel 5 vall- 
dis deorsum spectantibus armata; pinna dorsali radiosa obtusa 
rotundata, diametro dorso-anali plus quadruplo bumiliore, radio 
producto nullo, membrana iater singulos radios basi pinnas per- 
forata vel subperforata ; pinnis pectoralibus oblique obtuse rotun- 
datis capite duplo circiter brevioribus; ventrali triang-ulari squa- 
mis radiatim vel stellatim aculeatis valde scabra, spina sat longe in- 
fra pinnaai pi'omineute dentibus sat magnis armata, radiis mem- 
branam non vel vix convexam non superantibus ; anali obtusa an- 
gulatim rotundata diametro dorso-anali plus quadruplo humiliore, 
membrana inter singulos radios basi pinnai perforata ; caudali 
obtusa valde convexa radio producto nullo 3^ fere in longitudi- 
ne corporis; corpore flavo vel umbrino-flavo fusco diffuse nebu- 
lato et vittis pluribus gracilibus longitudinalibus uigris plus mi- 
nusve interruptis circum oculum radiatim dispositis ornato; iridi 
rosea vel flava , marginem externura versus raaculis fuscis notata ; 
pinnis radiis flavis vel aurautiacis ; membrana margaritaceo-hya- 
linis, dorsali radiosa, caudali et anali membrana inter singulos 
radios guttulis 3 ad 8 nigricaute-violaceis ; cirris corpore omni- 
bus nigricante-violaceis. 
B. 5. D. 1 — 25. (omn. simpl,). P. 12 (omn. simpL). A. 23 (omn. 
simpl.). C. 1/10/1. 
Syn. Balites penidlligerus Pe'rou Mus, Paris. 
Balistes spinosissimiis QG-., Zool. Voy. Uranie p. 211. 
Baliste Pellion QG., ibid. p. 211 Alt. tab. -15 fig. 3—8. 
Chaetodermis penlcllligenis Swaius. Fish. Rept. II p, 327. 
Hab. Boleling, in mari, 
Longitudo specimiuis iinici 118'". 
Aaiim. De drie aangehaalde afbeeldingen dezer soort 
laten alle in meerdere opzigten te wenschen over, al- 
hoewel zij de soort zeer goed laten herkennen. Mijn 
voorwerp is slechts weinig kleiner dan de afbeelding in de 
Uranie, welke genomen is naar een voorwerp , bij hetwelk 
de huiddraden waren verloren gegaan , want de sterke 
ontwikkeling dier draden bij mijn voorwerp bewijst, dat 
175 
die draden niet verdwijnen bij toeneincnden leeftijd des 
diers. De getallen der vinstralen schijnen bij de ver- 
schillende voorwerpen eenigzins te verschillen. De soort 
werd door Quoy en Gaimard gevonden in de Zeehon- 
denbaai in Nieuw-Holland en de heer IloUard vermeldt 
haar ook van China. Uit den Indischen archipel was 
zij tot nog toe slechts bekend van Pinang en Singapore. 
Batavia ^ Juni/ 1858.